SIGNPOST

by Irene Sun-Kaneko

November - December 2008

MAGBABAKASYON BA KAYO?

September. October. Pagpasok ng mga buwang may "ber," mararamdaman na po natin ang mabilis na pagpasok ng mga araw sa pagsapit ng kapaskuhan at Bagong Taon. Kaya eto po ako para magbigay ng paalala sa mga magsisi-uwi sa Pinas. Sigurado lang ako na maaga pa lang ay may mga nakapag-reserve na ng plane tickets at unti-unti na ring nag-iipon ng mga pasalubong para sa pamilyang naghihintay sa Pinas. Pero huwag lang pong kalimutang kumuha ng Re-Entry Permit o Sai Nyukoku Kyoka sa Immigration Office kung kayo ay muling babalik sa Land of the Rising Sun. Ang mga permanent residents o mga dayuhang may anim na buwang bisa, isa o hanggang tatlong taong bisa ay kailangan ng Re-entry permit. Pwede pong mag-apply ng Re-entry Permit sa Tokyo Regional Immigration Bureau na nasa Shinagawa o kahit saang District Immigration Offices sa bansa. Ang Single Entry Permit ay nagkaka-halaga ng 3,000 yen at ito ay isang beses lang magagamit. Kung palagi po kayong umuuwi, kumuha na po kayo ng Multiple Entry Permit na nagkakahalaga lang ng 6,000 yen at magagamit po ito ng ilang beses depende sa haba ng inyong bisa. Kinakailangan pong mag-apply ng personal at huwag kalimutang dalhin ang pasaporte at ang Alien Registration Card. Para sa mga hindi makakarating ng dahil sa sakit o sapat na kadahilanan, maaari po kayong mag-talaga ng inyong kinatawan para mag-apply at sa araw na iyon ay makukuha agad ang Re-Entry Permit.

Bukas po ang Tokyo Regional Immigration Bureau na nasa Shinagawa, Tokyo mula Lunes hanggang Biyernes, alas-nuebe ng umaga hanggang alas-kwatro ng hapon. Sarado po ito ng Sabado, Linggo at Pambansang Araw na walang pasok. Para sa karagdagang impormasyon, tumawag lang po sa numerong (03) 5796-7112 o bisitahin ang kanilang website sa www.moj. go.jp/ENGLISH/information/iic-01.html

Anunsiyo para sa mamamayang Pilipino - mga importanteng balita galing sa ating Pasuguan ng Pilipinas. Ang pagsasangla ng Pasaporte ng Pilipinas, pagtanggap nito bilang "prenda" o collateral sa pangungutang, at pagkumpiska sa pinagkalooban nito sa kung anumang kadahilanan ay labag sa batas. Ayon sa Section 11 ng Republic Act no. 8239 (Philippine Passport Act of 1996), ang Pasaporte ng Pilipinas ay mananatiling pag-aari ng gobyerno ng Pilipinas, ang pinagkalooban nito bilang tanging tagapag-hawak lamang habang ang pasaporte ay may bisa pa, at ito ay hindi maaaring isuko, kumpiskahin o angkinin ng kahit sinong tao, ahensiya o institusyon maliban sa gobyerno o ang itinalagang kinatawan nito.

Ang pag-angkin ng pag-aari ng gobyerno ay isang krimen o paglabag sa batas at ito ay may kaukulang parusa.

Noong ika-isa ng Hulyo 2008, nagsimulang tumanggap at mag-proseso ang Pasuguan ng Pilipinas sa Tokyo ng mga aplikasyon para sa Machine Readable Passport o MRP. Bibigyan muna ng prayoridad ang mga renewal ng mga pasong pasaporte at yung may anim na buwan na lamang na palugit bago mapaso. Lahat ng mga ordinaryong berdeng pasaporte ay mananatiling valid o may bisa hanggang sa itinalagang petsa ng expiry o pagkawalang bisa.

Ang Machine Readable Passport ay ang magiging pandaigdigang pamantayan simula Abril 2010. Ang bagong MRP ay kulay maroon at mayroong apat-na-put-apat na pahina. Ito ay may advanced security features upang hindi mapalitan ang mga personal na detalye ng pasaporte, gaya ng pagbabaklas ng letrato. Ang mga detalyeng personal ng may-ari ng pasaporte ay may nakatalagang palatandaan na makikita lamang sa machine readable zone at maaaring basahin ng passport reader machine sa lahat ng international ports of entry at exit.

----------------------------------------

September-October 2008

DISASTER PREVENTION

Ang unang araw ng Setyembre sa Japan ay tinatawag na Disaster Prevention Day (Bosai No Hi). Ito ay ginugunita pa noong taong 1960 bilang pag-alaala sa napakalakas na lindol na naganap sa Kanto noong ika-isa ng Setyembre taong1923 at bilang pagbigay babala sa ating isipan ang pagiging laging handa sa oras ng mga kalamidad tulad ng unos o bagyo na madalas nating nararanasan taun-taon. Sa lahat po ng mga sakuna, ang lindol ang pinakamahirap na alamin kung kailan magaganap.

Hindi kaila sa lahat, na ang bansang Hapon ay palaging nakakaranas ng lindol, bagyo, pagputok ng bulkan at iba pa. Kung minsan nakakalimutan natin ang mga ito at bigla nalang tayong matataranta sa oras na sasapit ang sakuna. Kaya napaka-halaga na maging laging handa tayo sa anumang oras.

Ligtas po ba sa panganib ang loob ng inyong bahay?
- suriin at siguraduhin na ang mga istante at aparador sa kusina, mga ilaw, air-condition o mga kwadrong nakasabit sa dingding ay di mahuhulog o babagsak
- magdikit ng film sa mga window glass para hindi lumipad ito
- huwag maglagay ng mga mabibigat na bagay o kagamitan sa ibabaw ng matataas na lugar tulad ng telebisyon
- huwag maglagay ng malalaking kasangkapang pambahay sa mga kwarto ng mga bata o matatanda
- siguraduhing walang hadlang sa daraanang palabas
- ilagay ang fire extinguisher kung saan agad makikita at magagamit
- maglagay sa isang emergency bag ng flashlight, radjo at mga gamot pang first-aid

Hindi naman palaging dapat lisanin ang bahay sa oras ng kalamidad. Ito ay depende kung nasusunog na ang bahay o may bantang panganib sa iyong kapaligiran. Palagi lang pong sundin ang mga patakaran ng mga nangangasiwa sa inyong pook.

Para sa kapakanan ng mga dayuhan, sampung lingguwahe ang mapapakinggan sa Inter FM 76.1 kasama rin ang salitang Hapon tungkol sa impormasyon sa pag-iwas o paghadlang sa sakuna.

Sapagkat hindi madali ang makakuha ng balita pagkatapos-na-pagkatapos ng sakuna, inererekomenda na sumali sa mga disaster drills para masanay kung ano ang dapat gawin sa pagdating ng mga sakunang ito sa inyong eskwelahan o pinapasukang trabaho.

Ang pinaka-importante po ay ang pagtutulungan ng mga kasambahay at kapitbahay. Pag-usapan kung paano mabigyan ng prayoridad ang mga bata at matatanda. Tulungan ang mas nangangailan lalo na sa mga evacuation centers. Napaka-halaga pong maging laging handa sa anumang sakuna lalo na sa lindol sa ating pang-araw-araw na pamumuhay.

Sumali po kayo sa mga drills and exercises organized by your municipal office para alam ninyo kung ano ang dapat ninyong gawin sakaling mangyayari ito.

July-August 2008

Kabilang ang Japan sa isa sa mga may pinaka-tiwasay at tahimik na pamumuhay na bansa sa buong mundo dahil sa napaka-babang bilang ng krimen dito. Marahil, isa sa mga dahilan ay ang mahigpit na pamamalakad ng batas sa pag-bili at pag-aari ng mga baril ng mga mamamayan.

Dito lang sa Tokyo, may mga halos 1,200 na koban o police box na namumuno sa pamamalakad ng katiwasayan sa komunidad. Ang mga pulis sa koban ay naglilingkod sa mga mamamayan sa lahat ng oras ng gulo, sakuna o ligalig. Mga ilang tungkulin nila ay ang pag-pa-patrol o pagbabantay sa buong sakop ng komunidad, pagtuturo sa hinahanap na lugar, tanggapan ng mga nawawala at natatagpuang bagay sa iba't ibang lugar, pagbibigay tulong sa nawawalang mga bata at tumatayong tagapagpayo na rin sa mga taong may problema. Inaasahan ang walang panganib at ligtas sa kapahamakan ang komunidad sa pagharap sa araw-araw na pamumuhay.

Kailan at saan po pwedeng tawagan ang Ambulansya, Bumbero o Pulis?

Kung may biglang nagkasakit na kailangan dalhin sa ospital o kung may sunog, tumawag lang po sa 119 para sa ambulansiya at bumbero. Kung may pangyayaring nakawan o iba pang aksidente, tumawag lang po sa 110 para naman sa pulis. Libre po ang pagtawag dito at maaari rin po kayong mag-request ng serbisyo sa wikang Ingles.

Sa pagtawag sa 119, ipaliwanag ng malinaw ang nagaganap na insidente kung ito ay sunog, sabihing "Kaji desu."; kung ito ay kapinsalaan, sakit o anumang emergency, sabihing "Kyukyu desu."

Sa pagtawag sa 110, ipaliwanag ng malinaw kung ano ang aksidenteng nangyari. Kung ito ba ay nakawan o away o traffic accident. Sabihin kung saan ang pangyayari. Kailangan pong isalaysay kung ano ang nagaganap na pangyayari bilang isang saksi. Tulad ng anong oras ito nangyari, ilang tao ang sangkot, ang mga hitsura nila, at kung nasaan na sila ngayon. Huwag kalimutang ibigay ang iyong pangalan, tirahan at ang iyong katayuan sa kasong ito.

Para sa pagtawag ng ambulansya, libre po ang paghatid sa ospital pero ihanda lamang po ang Health Insurance at kaunting halaga para pambayad sa ospital.

Kung gamit n'yo ay yung gray public phone, hindi na po kailangang maglagay ng 10yen na barya o prepaid card. Itaas lang po ang receiver at diretsong pindutin ang numerong 119 o 110. Kung gamit nyo naman ay yung green public phone, pindutin n'yo muna ang "emergency button" at pagkatapos, tawagan ang numerong 119 o 110. Kung cellphone po ang gamit nyo, sabihin po kaagad ang numero ng inyong keitai at ang iyong lugar na kinaroroonan.

Paalala lang po na manatiling hawak ang telepono kahit ano mang mangyari hanggat hindi dumarating ang ambulansya, bumbero o pulis. Kapag narinig na ang busina ng ambulansya, bumbero o patrol car, lumabas sa iyong kinalalagyan at ituro ang takdang lugar.

Kaya bago tumawag, siguraduhin kung alin ang tatawagan: ang Ambulansya? Bumbero? o Pulis?

------------------------------------------------------------------------------------

May-June 2008

Oooops, sa kanan tayo!
Huwag magkamali: sa kabilang linya ng kalsada ang pagmamaneho dito. Ito ang dapat itanim sa iyong isip kung gusto mong makapasa sa driving test dito sa Japan. Ang linya ng pagmamaneho sa kalsada ay kabaligtaran ng Pilipinas dahil ang manibela ng sasakyan dito ay nasa kanan.

Sabi nila, sobrang mahal ang bayad para makakuha ng driver's license sa Japan. Totoo po ito! Tumataginting na mahigit sa 350,000 yen! Iyon ay, kung mag-aaral ka sa isang driving school. Ang halagang ito ay kabuuan na ng serbisyo na kung saan tuturuan ka hindi lang ang pagmamaneho, pati na ang mga iba't ibang traffic signs na makikita sa daan at tutulungan din kayo sa preparasyon para sa pag-apply ng inyong lisensiya. Syempre, bibigyan din kayo ng tips kung ano ang mga posibleng tanong na ibibigay o ipapagawa sayo sa pagsusulit.

Pero para sa mga marunong ng magmaneho, hindi na po kailangan pang pumasok at mag-aral sa driving school. Pwede na kayo agad makapag-apply ng pagsusulit at magkaroon ng aktuwal na test drive. Para sa pagsusulit, pwede mong piliin kung gusto mo itong kunin sa wikang Ingles o Hapon. Pero sa aktuwal na test drive, kailangang may kaunting kaalaman sa wikang Hapon dahil hindi po mag-i-Ingles ang taong nakatalaga para magbigay ng test sa inyo.

Dito sa Japan, may batas na itinakda para sa mga dayuhan na may hawak na International Driving Permit. Base sa Convention on Road Traffic 1949, binibigyan ng permiso ang mga dayuhan para makapagmaneho sa loob ng isang taon mula sa araw ng pagpasok sa Japan.

Karamihan sa ating mga Pilipino, kuntento na sa pagkuha ng International Driver's License para makapag-maneho sa ibang bansa. Ngunit kinakailangan lang na umuwi sa Pilipinas kada taon para sa pag-renew nito.

Paalala lang po na may bagong batas na isinagawa noong ika-una ng Hunyo 2002 para mapabukod ang mga residente sa Japan at mga turista o short-term visitors.

Para sa mga may hawak na International Driver's Permit na gusto pang magmaneho pagkatapos ng palugit na isang taon, kinakailangang kumuha na kayo ng Japanese Driver's License ayon sa Japan Traffic Act 107.2. Kung hindi po, kakasuhan kayo ng pagmamaneho ng walang lisensiya. Para sa marami pang impormasyon sa pagmamaneho sa Japan, bisitahin ang http://www.japandriverslicense.com/default.asp

Kaya kung hanggang ngayon ay nakakalusot kayo, mabuti na sundin ang batas dahil nandito po tayo sa bansang Hapon. Para sa karagdagang impormasyon, sumangguni sa inyong Local Driver's License Office.

Hinay-hinay lang po at mag-ingat sa pagmamaneho!

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

March-April 2008

Para  sa  ating  mga hindi naninigarilyo, napakahirap ang mapa-ilagay  sa isang smoking area kahit mga ilang segundo lang. Kahit binu-bukod ang Smoking at Non-Smoking areas sa mga restaurants o coffee shops, hindi ko lang maintindihan kung bakit linya lang ang pagitan nila. Which means na nasisinghot pa rin natin ang amoy ng sigarilyo na ang tawag dito'y "second-hand smoking" na pareho din ang epekto kung ikaw ang naninigarilyo mismo. Hindi lamang sa amoy o sa hindi nakasanayan ang panini-garilyo, kundi ang masamang epekto nito sa ating  kalusugan. Nandyan na ang  cancer of the lips, tongue, gums, throat, lungs, at marami pang iba.

Ang bansang Hapon ay unti-unting gumagawa ng hakbang para maging Smoke-Free. Sa  katunayan, bawal na po ang manigarilyo o magtapon ng upos  ng sigarilyo sa sinasakupan ng Yokohama station, Minato Mirai 21 at sa  Kannai area. Ang batas na ito ay minungkahi pa noong Setyembre ng nakaraang taon at ngayong Enero lang ng taong ito na-aprubahan. Ang batas na ito ay di lamang po sa mga sinasakupan ng Yokohama. Kasama din po ang mga turista at iba pang taong bumibisita sa syudad ng Yokohama.

Ang  mga lugar kung saan pinagba-bawalang mag-sigarilyo ay maliwanag na nakalathala sa mapa na nakalagay sa mga notice boards o billboards. Mayroon din pong mga karatula na nakalagay sa mga kalsada. Ang lalabag po sa batas na ito ay magmumulta ng 2,000yen.

Sa mga lugar na bawal mag-sigarilyo ay tatanuran ng mga opisyales. Sa mga mahuhuling naninigarilyo ay hihingian agad ng multa. Para naman po sa hindi makabayad ng multa kaagad, magbibigay po sila ng ticket para magbayad sa pinakamalapit na police box sa araw na gugustuhin.

Ang mga sumusunod ay mga alituntunin sa paglabag sa batas:
1.  ang mahuling nagsisindi pa lamang ng sigarilyo kahit hindi pa naka-hitit, mabibigyan lang po ng babala at di pagmumultahin;
2. ang mahuling nagpapatay ng sigarilyo ay bibigyan na ng multa;
3. ang mahuling naninigarilyo kahit pa ito malayo sa patrol-man ay magmumulta rin;
4. sa mga taong umiiwas o di pumapansin sa nagrorondang opisyal ng naglabag sa batas ay pwede po kayong habulin at pahintuin kahit sila ay walang legal na karapatang magpahinto at magsita ng tao.

Ang nagrorondang opisyal po ay naka-uniporme na may sombrero at may bigkis sa braso at may dalang ID card. Maliban sa syudad ng Yokohama, ang buong Chiyoda-ku  ay na-antasan na "no smoking area" na rin.

At sa kusang mahadlangan ang 'underage' smoking at para may control sa mga taong bumibili ng sigarilyo lalo na sa vending machine, itinalagsa po ang TASPO, na isang card na tulad ng SUICA o PASMO na mag-ve-verify na pwedeng bumili ng sigarilyo ang may hawak nito. Ang aplikasyon para makamit ang TASPO ay nag-umpisa po noong Disyembre para sa mga residente ng Kagoshima, Miyazaki at Kanagawa. Simula sa Pebrero, lahat ng mga smoking  residents sa buong bansa ay pwede ng mag-apply. Puwede pong ma-i-download ang Application Form sa website http:/www.taspo.jp/english/apply/Form.html  o  pwedeng humingi ng form sa lahat ng mga cigarette stores. Kinakailangan pong over 20 years old ang  aplikante at  magbigay ng litrato sa sukat  na 45mm x 35mm. Makakamit ang TASPO card ninyo sa loob ng dalawang lingo sa araw ng pag-apply. Wala pong bayad ito.

But how about quitting cigarette smoking completely?