GEISHA KIKAY May-June Issue This month, Geisha Kikay marks 2 full years on the pages of Jeepney Press. Ang bilis ng panahon, ano? Pero ika nga nila, lahat ng bagay ay may katapusan, kaya pack-up na muna sa shooting ang reyna ninyo para magkalat ng lagim sa iba namang landas. In this last article, sasagutin natin yung ibang mga kweschons na paulit-ulit na tinatanong ng madlang pipol. Dear Geisha Kikay, Is the word "gaijin" derogatory? Lost in Translation Dear Lost, Is the word "alien" derogatory? E bakit 'yan minsan ang ginagamit sa Isteyts para itukoy sa mga banyaga (imbis na "foreigner") e di ka naman kadugo ni E.T.? It's all in the mind, kung baga. Beauty is in the eyes of the beholder - and so is malice. Sa mga bagito: may mga foreigners (nang-uuna dyan ang mga puti na mareklamo, palibhasang sanay sila na sila ang nang-aapi) kasi dito sa Japan na umaangal na iba ang "gaikokujin" (taong taga ibang bansa) sa "gaijin" (literally, taong nasa labas). Kaya daw hindi accommodating ang mga Hapon sa mga foreigners, ang tingin nila ay mga "taong labas" ang mga ito. The fact is: 1) maraming mga shortcut na salita sa Nihongo para mas mabilis sabihin (katulad din ng Pinoy na mahilig naman sa acronyms), 2) walang ibang hidden meaning ang "gaijin", dahil wala namang salitang "naijin" (taong loob). Sa madaling salita, "gaijin" is just a shortcut for "gaikokujin" - huwag na natin bigyan pa nang ibang kahulugan. Dear Geisha Kikay, Bakit po tinatawag na Tokyo Disneyland, e wala naman eto sa Tokyo? Wondering in Chiba Dear Chiba Queen, E bakit tinatawag na Manila Domestic Airport, nasa Paranaque naman siya? Darleng, matuto kang mag-read in between the lines. Syempre, ang ibibigay mong pangalan ay yung may recognition value. Sa tingin mo ba ay malalaman ng mga turista, lalo na ng mga foreigners, kung nasaaan ang Maihama Disneyland? Dear Geisha Kikay, Kakadating ko lang ng Japan at gusto kong mag-aral ng Nihongo. How many years ba bago matuto, lalong lalo na ang Kanji... napakarami n'yan...? Bagong Salta Dear Bagito, Kung ikaw ay matalino at masipag, baka pwede ka nang makipagchikahan in one year. Kung ikaw ay matalino at tamad, mabilis mong matututunan ang simple conversation, pero hanggang dyan ka na lang. Sorry, pero forever barako ang Nihongo mo pag di ka mag-aral ng mabuti. Kung ikaw ay bobo at masipag, matatagalan ka, pero kung may tiyaga, may nilaga. Nihongo requires constant study (kahit na super advanced ka na), at pag masipag ka ay aabot ka rin doon. Kung ikaw ay bobo at tamad, bumalik ka muna kaya sa Tagalog o Ingles bago mag-attempt ng Nihongo? Baka mas maguluhan lang yang utak mo. Kung ikaw ay mahilig sa majong, e di may alam ka na 16 na kanji. Pag matiyaga ka pang i-memorya yung mga flores, another 8 na kanji din yon! On the more serious side: the Japanese Language Proficiency Test (or Nihongo Nouryoku Shiken, used by Japanese universities for admitting foreign students) has 4 levels. Para ipasa yung Level 4 (lowest level), kailangan ay nag-aral ka na ng 150 hours at may alam kang 100 kanji. For Level 3, 300 hours at 300 kanji. For Level 2, 600 hours at 1000 kanji. For Level 1, 900 hours at 2000 kanji. Kung pumasok ka ng fulltime Nihongo course (20 hours per week), and assuming na masipag ka at natandaan mo ang lahat na tinuro sa 'yo, aabot ka ng Level 3 after 6 months. Of course, this will give you just enough Nihongo to buy champoy at the supermarket.... Ito, ang dami-daming nagtatanong: Dear Geisha Kikay, Bakit po ganyan ang mga boses ng mga batang singers dito? Parang si Mickey Mouse. Bakit ganyan kumanta ang mga Haponesa, parang iniipit ang mga boses nila? Ayaw ko tuloy sumali sa karaoke nila. Yung sekretarya sa company namin, kung sumagot sa telepono, parang ka-boses ni Mickey Mouse? Ganoon ba sila? Dear Pipol, Isang malaking dahilan: market demand. Kung yun ang hinahanap ng publiko, e di syempre yun ang ilalabas ng mga recording companies. Ang malakas bumili ng plaka dito sa Japan ay ang mga teenagers na miembro ng fans club ng mga batang singers. Napansin nyo na siguro na sa Japan, mas hinahanap yung cute (kawaii) kaysa sa maganda (utsukushii). Pag sinabi kasi na maganda ang isang babae sa Japan, may image na para syang mahirap abutin - kailangan ilagay sa pedestal. Pero mas approachable yung "cute" lang - bata at sariwa. Kaya ayan, nagtataasan ang mga boses para maging "cute", complete with matching sungki ng ngipin at mga damit na bulaklakin. At dahil nga "cute" ang hinahanap ng mga boys, ang mga girls din ay kinokopya ang mga "idoru" sa ipitan ng boses. Sa office naman ay iba ang objective ng mataas ang boses. Para maging "respectful" sa mga kausap nila, tinataas nila ang tono ng boses nang magkaroon ng image na "subservient" sila (in short, pwedeng utus-utusan dahil mahinhin). Pero ito naman ang tanong ko sa mga Pinoy: bakit ang dami-daaaaaming artista sa Pilipinas ang kasing laki ng lamok ang utak - in other words, bobo? Bakit ang daming pok-pok sa mga TV programs natin? At bakit halos lahat yata ng hilaw na tisoy at tisay sa Pinas ay pwedeng maging artista - kahit na naglilinis lang naman pala yan ng kubeta sa Isteyts? Haber? Dear Geisha Kikay, What is so good about "natto"? Mukhang tae at lasang sirang hindi ko  alam. Paki eksplika lang. Babes Dear Babing, Health food kasi yan. Mataas sa protein at vitamin content, pero walang mga fats at calories na kasama sa karne. Yun lang nga, acquired taste sya - kailangan kang masanay sa amoy at lasa nya. Pero teka muna, nasubukan mo na ba ang durian? At least yung natto, humiwalay ka lang ng isang metro, di mo na amoy. Geisha Kikay, I always read your column. Here's my question: Ano ang secret mo sa yong beauty and brains? Die-hard fan Dear Die-hard, Thomas Edison said, "Genius is 1% inspiration and 99% perspiration." At sabi naman ni Nora Aunor sa pelikulang Himala, "Walang himalaaaa! Hindi tutuo ang himalaaa! Ang himala ay nasa puso ng tao!" Ang sagot ni Geisha Kikay, "Walang sikreto! Ang sikreto ay nasa pagsisikap at pagtitiyaga ng tao!"  Tatlong bagay ang gustong ipahatid ni Geisha Kikay: first, sa lahat ng gawain natin, hangarin ang ikabubuti ng ating kapwa. Magbigay ka man ng payo o puna, siguraduhin na 'yon ang pinapaniwalaan mong maganda para sa tao na 'yon, hindi para sa sarili mong kalooban. Second, walang shortcut sa buhay. Kahit anong talino o ganda ang ibigay sa yo ng Diyos, kung hindi mo yon aalagaan at palaguin, wala ring mangyayari. Diyan kulang tayong mga Pinoy - mahilig sa instant gratification, kaya ayon, parang orgasm din, ilang saglit lang ang sarap, balik sa hirap uli. Third, respetuhin natin ang ibang tao at ibang kultura. Hindi lahat ng palakad sa Pinas ang syang tanging tamang paraan - kaya huwag natin pipiliting hanapin sa ibang kultura ang mga kinasanayan natin. To summarize: good intentions, hard work, respect for others. Yan ang secret na pwedeng i-share sa inyo ni Geisha Kikay. So, to all my faithful readers... Geisha Kikay greets you... (ala Miyako Harumi) Sayooooonara, sayonara, suki ni natta hitoooooooo..... March-April 2007 Issue Dahil naging hindi masyadong maginaw ang nakaraang winter, maaga ang dating ng sakura this year. By the time na mabasa nyo to, tiyak na tapos na ang hanami season - pwera lang kung sa mga bundok ng Hokkaido ka nakatira. Sasabayan natin ang iksi ng buhay ng sakura, kaya maiiksi rin ang mga sagot sa tanong ninyo this issue. Dear Geisha Kikay, Nag-quit po ang asawa ko sa kaisha para maging isang PACHINKO pro. Wala raw stress sa pachinko parlor: no boss, no work, no overtime. Mas relax daw siya sa pachinko. Minsan, panalo. Pero, maraming beses din talo. Ayaw na niyang mag-trabaho sa kumpanya. Ano po ang advice ninyo? Metal Balls Dear Metallica, Sabihin mo sa asawa mo, quit ka na rin sa gawaing bahay para maging mala-donyang housewife. Walang stress sa byuti parlor at coffee shop: no linis, no labada, no luto (ang 3Ls). Mas relaxing kasi ang manuod na lang ng TV o magtelebabad with your ka-chikas. Minsan, papansinin mo siya, pero mas madalas na di mo siya papapasukin ng bahay dahil ayaw mo ang amoy ng sigarilyo sa pachinko na nakadikit sa damit niya. Tignan mo lang kung di siya matauhan pag isang linggo niya na suot yung brief niyang di nalalabhan. Dear Geisha Kikay, Pareho po ba ang sakura at sakurambo? Apples Dear Apples, Pareho ba ang mango at mangosteen? Ang sakura ay puno na nagbubunga ng bulaklak na pink tuwing tagsibol (spring), banda March o April. Sakura din ang tawag doon sa bulaklak. Ang sakurambo naman ay prutas - cherry in English, seresa in Tagalog - na nagbubunga from May to June. Merong botanical link ang mga punong ito, pero itanong mo na lang ang detalya sa mga forestry major - di ko alam dahil never akong nagka-interes sa pagkalkal ng lupa. Dear Geisha Kikay, What do they mean when the say the "bubble" economy? Wrigley Dear Wrigley, Economy na parang bubble - lumalaki sa hangin lang, at pumuputok kung sumobra na sa laki. According to economic principles, maganda para sa isang ekonomiya kung ang paglaki nito ay based on healthy fundamentals, tulad ng higher productivity and output, mas mataas na sweldo, mas maraming savings, tamang investments, atbp. Pero minsan ay nasisira ang balance, kaya masyadong tumataas ang halaga ng ilang mga bagay kahit na wala namang tamang dahilan pwera sa speculation. For example, nagdodoble ang presyo ng mga bahay o lupa sa pagitan ng ilang taon lamang kahit di naman masyadong tumaas ang sweldo. In other words, hangin ang nagpapalaki sa halaga imbis na totoong laman - nagkakaroon ng bubble. Dahil walang tutong rason para ma-sustain ang growth, puputok ito kung sumobra na ang laki. Dear Geisha Kikay, Totoo bang walang military ang Japan? Watuzi Dear Watuzi, Berde ba ang kulay ng araw? Lumilipad ba ang elepante? Tumangkad na ba si GMA? Di syempre HINDEEEH! Ano ang tawag mo sa mga taong sinusuelduhan ng isang gobyerno para humawak ng baril, umitsa ng granada, magpatakbo ng tanke, eroplano at barko para itaguyod ang kapakanan ng isang bansa? E di militar, di ba? Anuman ang gamitin nilang label - you can call it what you want, "self-defense forces" o cherry blossom commando o kalachuchi squad - military pa rin ang papel niya. Ang Japan ay merong Ground Self-Defense Forces (SDF), Maritime SDF at Air SDF - yung lang nga, dahil sa Peace Constitution nila, bawal sila mag-engage in aggressive activities. (At least, until the LDP succeeds in revising the constitution.) Dear Geisha Kikay, What's the difference between pa-to and arubaito? Naghahanap kasi ako ng trabaho, pero naguguluhan ako sa mga interviews. Currently Unemployed Dear Unemployed, Ang salitang pa-to ay galing sa English (part-timer) at ang arubaito naman ay galing sa German (arbeit). Dahil pareho silang tumutukoy sa hindi regular na empleyado, madalas ay di na iniisip ang tamang kahulugan, kaya pati ang mga Hapon ay balibaliktad ang gamit sa dalawang salitang ito. Ayon sa Labor Standard Law ng Japan, ang pa-to ay kapareho ng regular na empleyado pwera lang sa oras ng trabaho at sweldo. Mas maiksi ang working hours ng pa-to (and therefore mas mababa ang sweldo dahil orasan), pero tatanggap din siya ng mga benefits katulad ng paid leave, health insurance at annual check-up. Ang arubaito naman ay temporary worker lang - kinukuha lamang kung kulang ang staff sa trabaho, tulad ng waitress na orasan, taga-ayos ng delata sa grocery, o taga-deliver ng nengajo (greeting cards) sa New Year.  Yung bayad per oras lang talaga ang makukuha niya. In short, pwedeng maging pa-to ang isang misis kung makaka-commit siya ng regular schedule kahit na apat na oras lang isang araw, pero hanggang arubaito lang ang isang high school student dahil dapat ay nag-aaral siya most of the time imbis na nagtatrabaho. Kung ikaw ay regular employee na may paminsan-minsang sideline, arubaito ang tawag doon dahil di ka pwedeng nakatali doon sa kumpanya ng sideline mo. Dear Geisha Kikay, What's the best way to learn Nihongo? Kore wa hon desu Dear Kore-Sore-Are, Mas mabuti talaga ang mag-enrol sa isang magaling na accredited language school, para matutunan mo ang basics sa tamang paraan. Mahirap kasing basta mo na lang pupulutin yan sa kalye - ikaw din, baka maging salitang kalye din yang Nihongo mo - lalo na't hindi naman lahat ng Hapon ay marunong ng wastong Nihongo (lahat ba ng Pinoy, marunong ng tamang Tagalog?) Tsaka pag solid ang grasp mo ng basics, mas mabilis pumasok sa advanced level, kahit na self-study na lang. Pag di ka dumaan sa formal studies, marahil ay mahihirapan ka ng husto na umabot sa advanced. However, kulang din yung classroom studies lang - mas mabilis kang masasanay pag may practice - kaya makipag-boyfriend o girlfriend ka na. Unlimited na ang practice hours, libre pa! Dear Geisha Kikay, Bakit yung mga comedians nila sa TV, laging pair? Jack & Jill Dear J & J, Katulad yan ng sex, it takes two to make things happen. (And sometimes too, like comedy, sex is a joke!) Mas maraming magagawa at mas mabilis din maintindihan kung dalawa ang nag-i-intercou ... este, nagda-dialogue pala. Established formula yan para sa mga comedians, lalo na sa manzai ng Hapon - ang tsukkomi at boke. Ang tsukkomi yung partner na agresibo - tusok ng tusok, hirit ng hirit. Yung boke naman ang passive half na tagasalo ng mga bira. O di ba, para ngang sex? Pero hindi lang naman sa Japan uso ang comedy duo - sa Amerika, may Laurel & Hardy, Abbott & Costello, Dean Martin & Jerry Lewis. Sa Pinas naman ay meron din tayong Pugo at Tugo  (si Pugo ang real-and-reel-life tatay ni Bentot, just in case di nyo alam), Pugak at Tugak, and of course, si Dolphy & Panchito. However, also just like sex, hindi rin pulos duo lang ang pwedeng gimmick. Maraming mga alternatives lifestyles katulad mga nagso-solo (sariling sikap), may mga nagti-trio (menage-a-trois) at meron din mga grupo (orgy). Different strokes for different folks, di vaaaaa?!!?? January - February 2007 Issue Valentine's na naman, ang paboritong season ng mga gold diggers na umaasang matabunan ng regalo from their sugar daddies. Pwes, forewarned is forearmed: in Japan, walang aanihin kung walang tinanim. Kailangan ay merong kayong ipinuhunan muna na seed money muna bago magkaroon ng ROI (as in, return on investment, mga iha). Hindi uubra ang ganda factor only, lalo na't kung hindi naman ganuun kataas ang inyong "face value." So, bili na kayo ng mga tsokolate (kahit na Choc-nut man lang, after all, it's the thought that counts, kuno) at ipamigay sa mga lowloh diyan sa paligid ninyo, then maghintay ng isang buwan para bumalik ang grasya on March 14. Pero gamitin niyo rin ang sixth sense ninyo - kung mukhang manhid o barat ang ombre, baka masayang lang ang investment mo ... (kaya nga Choc-nut na lang, para di masakit kung walang bumalik). Valentine's Day rin ang only chance ninyo (lalo na yung mga nakapayong nung nagkalat ng kagandahan ang Diyos) na magtapat sa mga crush ninyo without major damage to your reputation or psyche. O siya, on with the show... Dear Geisha Kikay, Ano po ba ang ibig sabihin ng mga sticker sa likod ng mga sasakyan na parang green & yellow arrow? Robin Hood Dear Robin,    Ang ibig sabihin niyan ay lumayo ka kaagad mula sa kotse na yon para di ka masangkot sa aksidente dahil hindi alam nung driver ang ginagawa niya. In short, bagito.    Since 1972, ang mga bagong driver sa Japan ay required by law na maglagay ng sticker na ito sa kanilang kotse for 1 year after getting their first driver's license.  Ang tawag sa markang ito ay "shoshinsha (meaning to say, beginner) mark" o kaya'y "wakaba (batang dahon) mark."    Minsan ay meron ka ring makikitang sticker na parang orange & yellow na teardrop. Ito naman ay ang "koreisha (old person) mark," also called "momiji (autumn leaves) mark" o "silver (kakulay ng buhok ng mga matatanda) mark."    Iniri-recommend ng police na magdisplay ang mga over 70 years old ng mark na ito tuwing nagda-drive. Ang ibig sabihin naman nito ay dapat kang umiwas sa kotse na yon dahil malabo na ang eyesight ni lolo, o kaya'y baka tulog na sa manibela si lola...    Meron din "yotsuba (clover) mark" na siya namang ginagamit ng mga disabled na nagmamaneho. Sa Pinas naman ay dapat maglagay ng malaking "kamatayan mark" (ekis na may skull sa ibabaw - parang symbol ng lason) sa lahat ng bus at jeep na tumatakbo sa Maynila, lalo na sa EDSA.  Ang ibig sabihin nito ay huwag kang tatabi sa mga sasakyang ito dahil walang alam ang mga driver nila tungkol sa pagsunod sa anumang batas, kaya siguradong deadbol ka kung tinoyo na naman sila. Dear Geisha Kikay, Bakit nasa right side ang driver's handle ng mga cars dito sa Japan? I heb 2 hands, da left en da right Dearest Kaliwa't Kanan, Marunong ka bang magmaneho? Maglagay ka kaya ng wakaba mark? (See below.) Simple ang sagot: dahil nasa left ang takbo ng sasakyan sa Japan - mahirap magmaneho kung nasa left din ang driver, di ka maka-overtake ng mahusay, di ka maka-pick up ng pasahero ng maayos, atbpang perwisyo. Baka naman ang ibig mong sabihin ay "Bakit hindi katulad ng Pinas ang direction ng takbo ng kotse sa Japan?" Pwes, hindi lahat nang ginagawa sa atin ay ang only accepted standard - umandar na naman ang Pinoy pride chicken mo. There are 43 countries that drive on the left, including Britain, Ireland, Australia, India, Pakistan, Hong Kong, Thailand, Indonesia, Singapore, Malaysia, Brunei, South Africa, and of course, Japan. One-third of the world's population drives on the left, so let's be open-minded. Nung mga panahon na di pa naiimbento ang kotse, sa left side ang takbo ng mga naka-kabayo para di mag-untugan ang mga espada ng mga sundalo. (If you are right handed as most people are, your sword will be hanging from the left side of your waist, di ba?) Dear Geisha Kikay, My Japanese friend corrected me when I said the traffic light for go was GREEN. Sabi niya, in Japan, it's BLUE. What's the explanation for this? Aqua si Ako Dear Aquagirl,    Hindi lang ikaw ang nagtataka kung bakit AOI (blue) ang tawag nila sa green traffic light. Madalas din itanong yan ng mga batang Hapon sa kanilang magulang, but since di rin alam ng mga parents ang sagot, ang sinasabi nila ay: "Basta't blue siya - tandaan mo na lang!"    Maraming theories tungkol dito: ayon sa isa, nang unang naglagay ng traffic light sa Japan (in Hokkaido), talagang blue daw ang kulay niya due to technical difficulties doon sa pag-produce nang filter ng ilaw. May nagsasabi rin na noong unang na-feature ang traffic lights sa newspaper, nagkamali raw yung reporter at sinulat na "susume wa ao" (blue means go forward), at na-stuck tuloy ang label na yon.    Meron ding linguistic explanation for this: Ang traditional colors sa Japan ay aka (red), ao (blue), shiro (white) at kuro (black) - walang midori (green). Mas malaki ang range ng "ao" in Nihongo - covering all colors from blue to green - compared to  "blue" in English.    Hindi lang traffic light ang may ganung problema: green leafy vegetables are "blue" (as in aona), seaweeds are also "blue" (aonori), but cucumbers are green (if you say a kyuri is ao instead of midori, ang ibig sabihin ay di pa siya hinog - nothing to do with the color). If you ask a Japanese to draw a sea that is "konpeki" (meaning deep blue), he will most likely color it emerald green!    Ang ma-a-advise ko lang sa inyo: "Basta't blue siya - tandaan mo na lang!" Dear Geisha Kikay, Nag-quit po ang asawa ko sa kaisha para maging isang PACHINKO pro. Wala raw stress sa pachinko parlor: no boss, no work, no overtime. Mas relax daw siya sa pachinko. Minsan, panalo. Pero, maraming beses din talo. Ayaw na ninyang mag-trabaho sa kumpanya. Ano po ang advice ninyo? Metal Balls Dear Metallica, Sabihin mo sa asawa mo, quit ka na rin sa gawaing bahay para maging mala-donyang housewife. Walang stress sa byuti parlor at coffee shop: no linis, no labada, no luto (ang 3Ls). Mas relaxing kasi ang manuod na lang ng TV o magtelebabad with your ka-chikas. Minsan, papansinin mo siya, pero mas madalas na di mo siya papapasukin ng bahay dahil ayaw mo ang amoy ng sigarilyo sa pachinko na nakadikit sa damit niya. Tignan mo lang kung di siya matauhan pag isang linggo niya na suot yung brief niyang di nalalabhan. -------------------------------------------------------------------------------- November-December 2006 Ang bilis talaga ng panahon... Christmas na naman! Another year, another page...  Pero hindi naman kailangan masyadong mag-alala, dahil ang kapalit ng additional wrinkles (ilabas na ang mga facial mask at cream!) ay additional wisdom & experience. Kaya eto uli tayo sa pagbi-bigay ng payo at sagot sa mga tanong ninyo. Dear Geisha Kikay, May iba't-ibang meaning daw po para sa mga Japanese pag tinubuan ka ng pimples sa noo, magkabilang pisngi o sa baba? Anu-ano po ba yun? Thank you. Amira Dearest Aming, Yung kahulugan ng pimples, depende muna sa edad mo. Kung teenager ka, magtiis ka na lang muna dahil dala ng hormonal changes yan. Kung over 20 ka na - as in gurang, dalawa lang ang ibig sabihin nito: una, pinanganak kang pangit ang kutis - wala kang magagawa kundi sisihin ang mga ninuno mo for your beauty-less DNA; or  kulang ka sa hilamos - maghugas ka ng pes (face) twice a day, lalo na before going to bed. Kung ang gusto mo naman malaman ay ang "effect" ng mga facial features tulad ng nunal, etc. sa kapalaran o personality mo - as far as I know, walang strong beliefs diyan ang mga Hapon. Baka naman pinagko-confuse mo sa mga Chinese, palibhasang pareho sila ng hitsura. Ang sikat dito sa Japan ay yung pagbasa ng characteristics ng tao depende sa kanilang blood type.  Ang Type A daw ay mga perfectionist. Malilinis ang mga bahay - parang showroom na walang kalat.  Sila ay law-abiding at trustworthy.  Ang Type B naman ay independent at goal-oriented, sensitive and candid.  Ang Type AB ay split personality, pinaghalo ng A at B. They are both outgoing and shy, confident and timid.  Ang Type O daw ay outgoing and social, mahilig   maging center of attention sa mga parties. Marami ding Hapon ang naniniwala sa compatibility ng mga blood type.  Ang A daw ay compatible sa kapwa-A at sa AB. Ang B naman ay compatible sa kapwa-B at sa AB. Ang AB ay compatible sa lahat ng types.  Ang O ay compatible sa kapwa-O at sa AB. Personally, di ako naniniwala sa blood types, dahil hindi lang naman apat ang klase ng mga tao sa mundo.  As for the Chinese belief in the relevance of facial marks like nunals, well, kung gusto niyong malaman kung tutuo ang mga paniwalang ito, ang tanungin niyo diyan ay si La Aunor - kung bakit yata lahat ng malas at mali sa mundo ay dumadalo sa buhay niya, courtesy of her trademark nunal. Dear Geisha Kikay, Tanong lang, paano po ba naging rich ang bansang Japan? Di ba natalo sila sa war?   Feeling poor Dear Feeling, Maraming Hapon ang naniwalang maunlad sila ngayon precisely because NATALO sila sa WW2. Naging humble sila, nagkaisa at nagsumikap itayo ang bansa, nag-ipon at nagtipid - ayan, rich na sila ngayon. E tayong mga Pinoy na nanalo kuno? Lumaki ang ulo, naging saksakan ng yabang at luho, nakuntento sa pagiging tuta ng mga Kano, pinabayaang maging super-corrupt ang gobyerno. Nasaan tayo ngayon? Nanlilimos ng foreign aid sa Hapon. Actually, wala naman talagang nananalo sa digmaan. Kahit ano pa ang maging resulta, parehong namamatayan ng marami, parehong nasisiraan ng malaki. Nanalo nga tayo sa WW2. Pero ano ang nangyari sa Pinas? Di mabilang kung ilan ang namatay na Pilipino.  Ang Maynila ay winasak ng mga Hapon at Kano sa mga enkwentro nila. Pagkatapos babayaran ng ilang kusing bilang war reparations.  At least yung Hapon, binayaran na tayo. E yung Tate? Hanggang ngayon ay binabaratan yung pension ng mga war veterans natin - hinihintay na mamatay na lang para di sila magbayad.  Ayan ba ang nararapat na kapalaran ng nanalo sa war? Dear Geisha Kikay, Modern and high tech po and Japan, pero bakit po karamihan ay hindi marunong mag-English? I speak Engrish Dear Engrish, 'Yan ang hirap sa Pinoy, pinaghahalo yung pag-i-Ingles sa pagiging matalino, palibhasang marunong daw tayong mag-Ingles kuno. Ilagay niyo ito sa utak ninyo: English-speaking ability is NOT equivalent to intelligence. Maraming bobang estudyante diyan sa Assumption: kahit na pa wurz-wurz pa ang tunog ng lumalabas sa bibig nila, wala namang laman ang sinasabi kundi "I went with my yaya to make-tusok-tusok the fishballs." Sosyalitang low-IQ. Ang progress ay di nakukuha sa salitang ginagamit (kese Ingles o Hapon o Tagalog o Chinese o French o Arabic o Swahili, atbp.) kundi sa laman (ideas & concepts) ng sinasabi. Kahit na pa-Ingles-Ingles pa tayo (assuming that Pinoys still know how to speak English properly), malayo pa tayo sa kaunlaran kung ang laman ng mga TV shows natin ay pulos spaghetti pataas at spaghetti pababa. "Spaghetti," by the way, is Italian. Dear Geisha Kikay, Sabi po nila, kailangan daw ng name card whenever you are  introduced - whether student, hostess or construction worker ka? So  better po bang magpagawa na ako ng name card?   Leila Dear Leila, Depende talaga sa gamit mo nang name card. Ako, maraming tinatapon na name card kung sa tingin ko ay di ko na muli makikita yung tao. Sa mga Hapon, importante ang name card dahil nakalagay ang posisyon at pangalan ng kumpanya nung tao.  As you might know, ang pagtungo at pananalita nila sa isa't-isa ay depende sa katayuan ng isang tao kumpara sa kausap nila - kung kailangan nilang gamitan ng honorific form ng Nihongo o kung gaano sila kalalim magba-bow. Sa foreigner naman, importante ang name card para matandaan nila ang pangalan mo, at malaman na rin ang tamang spelling nito. Sa mga hostess, parang formality lang yan - pwera na lang kung regular customer ang ka-table mo na laging babalik.  After all, ilang libo kayo diyan sa Ginza na pare-pareho ang bihis at make-up, pare-parehong Kiko o Mika ang pangalan. Kung hindi naman relevant ang papel mo sa buhay doon sa kausap mo (let's say taga luto ka ng hamburger sa MacDo), huwag ka nang mag-abalang magpagawa ng name card. Sayang lang ang mga punong puputulin para sa papel... Dear Geisha Kikay, Hindi po ako uuwi this Christmas. Ano po ba ang recommendation ninyong gawin ko?    Jingle Bells Dear Jingle, Like I've said before, ang Christmas sa Japan ay isang commercial event.  Wala siyang religious significance - chance lang para makapag-sale ang mga tindahan. Kung religious kang tao, alam mo na siguro by now na may mga Christmas Masses ang mga simbahan - magtanong sa inyong parish church tungkol sa schedule. Kung gusto mong mag-celebrate ng Christmas ng Japanese style, bumili ka nang Christmas cake (basically, sponge cake na may white icing at strawberries) at iuwi mo sa bahay para pagsaluhan ng pamilya mo sa Christmas eve.  Take note na advisable ang i-advance order ito, dahil minsan ay nauubusan ng stock on the day itself. Pag ikaw naman ay single and unattached, maghanap ka na nang pwedeng maka-date on Christmas eve. Sa mga single na Hapon, ang Christmas eve ay chance na makipag-date at do! Kung wala ka pang hotel reservations by now, mahihirapan ka nang makahanap ng kwarto! Doon kayo bigla sa park. -------------------------------------------------------------------------------------- September-October 2006 Issue Sabi ni Editor Dennis, mas popular daw ang mga short answers. Mukhang hindi talaga palabasa ang mga Pinoy kahit na narito na sa Japan. So eto, your wish is my command ... light reading uli tayo this issue. Dear Geisha Kikay, I have been in Japan for so many years now and I notice that the cats here either have no tails or short tails. Pinuputol ba talaga ang buntot ng mga pusa dito? Catwoman Dearest Catwoman, Talagaaaa? Ako, di ko napapansin... baka naman maraming Yakuza na nakatira diyan sa paligid ninyo, kaya pati ang mga pusa nakikibagay... Pwes, para di mo sabihin na walang basis ang mga sagot ni Geisha Kikay, pinapunta ko ang aking mga alagad at amiga sa iba't-ibang parte ng Kanto at Kansai para gumawa ng survey. Ang sampling ay 10 cats per location (ita- tabulate nila ang buntot ng the first ten cats na makita nila). Eto ang resulta: Shibuya: putol (2) vs. not putol (8) Shinjuku: putol (3) vs. not putol (7) Ueno: putol (1) vs. not putol (9) Roppongi: putol (1) vs. not putol (9) Kinshicho: putol (2) vs. not putol (8) Chiba-shi: putol (0) vs. not putol (10) Yokohama Isezaki-cho: putol (2) vs. not putol (8) Saitama Akabane: putol (1) vs. not putol (9) Kobe Sannomiya: putol (3) vs. not putol (7) Osaka Dotonbori: putol (2) vs. not putol (8) Kyoto: putol (0) vs. not putol (10) Ayon sa survey, di hamak na mas marami ang pusang may buntot sa mga urban areas. Ewan ko lang sa inaka - wala akong mga agents doon. Dear Geisha Kikay, Sabi po ng anak ko, pusa raw si DORAEMON. But where are his ears and tail? Ang Tanging Ina Dear Tanging Ina, Tama ang anak mo. For the record, PUSA nga si Doraemon. Yun lang nga, hindi siya ordinaryong pusa. Ayon doon sa storya, si Doraemon ay isang robotic cat mula sa 22nd century na pinabalik via time machine sa panahon natin para tulungan ang batang si Nobita Nobi. Ito kasing si Nobita ay malaking torpe sa buhay, kaya naghihirap tuloy ang kanyang mga descendants sa future. Para maiba naman ang kapalaran nila, pinadala ng kanyang future great-great grandson na si Sewashi Nobi ang Doraemon para tulungan umasenso si Nobita. (Parang storyline ng Back to the Future.) Maraming mga powers si Doraemon. Meron siyang 4th dimensional na mahiwagang bulsa na walang katapusang pinaghuhugutan niya ng iba't-ibang gadgets. (Kaya kung meron kayong buwsit na ka-opisina na maraming kung anu-ano ang hinihingi sa iyo at di mo na ma-take, sabihin mo siya ng "Anong akala mo sa akin, pocket ni Doraemon?") Ang problema ni Doraemon, takot siya sa daga, dahil nung nasa 22nd century pa siya, kinagat ng isang robotic mouse ang kanyang ears - kaya siya walang ears! Pero meron siyang buntot, mahirap lang nga makita, dahil pulang bola lang siya na nakakabit with a sinulid. Pero kung realistic effect ang hanap mo, siguro ay bago mo tanungin ang taingga at buntot ni Doraemon, magtaka ka muna kung merong pusa na kakulay ng stockings ni Superman, ano? Dear Geisha Kikay, Bakit mahahaba ang katawan ng mga haponesa? Micky Dear Micky, Dahil maiikli ang mga paa. Since fixed ang height ng isang tao, saan mo kukunin yung ilalagay sa katawan kundi sa paa? O, di va simple arithmetic lang yan? Dear Geisha Kikay, Bakit po sunog sa itim ang mga mukha ng mga teenagers na Haponesa at napaka-weird po ang make-up? Amazed and Dazed Dear A & D, The grass is always greener on the other side of the fence. Siguro ang feeling nila, mas fashionable ang maitim, dahil maputla sila. Nagsimula yan actually kay Amuro Namie, isang teenage idol na tinapon ang kanyang career para makipaglandian sa isang back-up dancer na palamunin. Si Amuro kasi, taga-Okinawa, kaya "tanned" na ang complexion. Pilit siyang ginaya ng mga fans niya, pati ang mga suot niya. Ayon, feeling hilaw na Hawaii tuloy ang Shibuya, dahil doon sila madalas tumatambay, with matching dirty-blonde hairdo at fluorescent eye shadow. Pero kwidaw ka, di na yan uso - mga promdi na lang ang nagpapasunog, at ngayon lang yata umaabot ang lipas na fashion na yan sa inaka.  Ang in-thing naman ngayon ay ang maging mas maputi pa sa multo!! Kaya yan, matutupad na ang mga pangarap ng mga Pinay na balde-balde gumamit ng Lyna. Dear Geisha Kikay, Why is it that whenever I go to Harajuku, it feels like Halloween with all those Japanese girls wearing dark costumes? Wondering in the dark Dear Wondering, Di ko rin alam ang exact origins niyan, dahil di naman naging hit dito yung Adams Family.  Diyan sa Harajuku mo makikita ang lahat ng ka-weirdohan ng teenagers. In the 1950's, dito ang tambayan ng mga anak mayaman na nagda-drive ng American cars habang naka-Aloha shirt o Ivy League sweaters. In the 60's, yun namang mga psychedelic hippies at mga girls na naka mini-skirt, Vonnel blouse at Caronia nail polish. In the 70's & 80's, diyan sumasayaw tuwing Linggo ang mga "takenoko zoku" wearing their Arabian nights-inspired costumes. Sinundan sila ng mga nagpupumilit na buhayin uli si Elvis Presley at James Dean. Nauso din ang lingerie-look, inspired by Madonna. Pero ganun naman talaga ang mga teenagers, dumadaan sa stage na rebelde. Live and let live! Huwag mo nang pilitin maintindihan, dahil di naman logical ang kapritso ng kabataan. Nahahalata lang tuloy ang edad mo! Dear Geisha Kikay, Nag-aaway po kami ng kaibigan ko which is more beautiful and better to go this autumn season from Tokyo: Hakone or Nikko? Mayotteru Dear Mayo, Meron silang kanya-kanyang katangian, kaya mahirap mag-compare. Kung historical ek-ek ang habol mo, sa Nikko. Mas obvious din sa Nikko ang pag-pula ng mga dahon ng puno, pero mahirap i-timing ang peak nito dahil sa erratic weather patterns.  At tsaka ang Nikko, mahirap puntahan sa winter dahil sa snow.  Ang Hakone naman, may mga onsen, view ng mga bundok, may boat ride sa lake, at makikita mo rin ang walang kamatayang Mt. Fuji. Para di na kayo mag-away, why don't you just go to both? Depende yan of course kung may sapat kayong K (as in kuwarta). If you have questions, please mail them to Geisha Kikay at: mail@jeepneypress.com July-August 2006 Issue: Dear Geisha Kikay, Bakit naging "LAPAD" ang 10,000 yen? Walang lapad sa bulsa Dear Poor in Japan, Bagito ka pa nga sa bansang Hapon. Yun kasing lumang 10,000 yen na ginamit hanggang the 1980s, malaki ang size. Para sa mga Pinoy na nasanay sa maliit nating salapi na "piso," maLAPAD ang arrive (dating) ng yen.  Ayon, gumawa na ng slang ang mga mahilig sa salitang kalye. Pero sa totoo lang, di ka makabili noon ng wallet sa Pinas o sa Merika dahil pagbalik mo dito sa Japan, hindi kasya ang mga limpak-limpak na "lapad" mo. Dear Geisha Kikay, Bakit malas daw ang number 4 sa Japan? Lucky 13 Dear Lucky, This is another bagito-sa-Japan question. Ano ang 4 sa Nihongo? Answer: "shi." Ano naman ang kamatayan sa Nihongo? Answer: also "shi." Since pareho ang tunog nitong dalawa, inaakala ng mga superstitious na unlucky ang 4. Kung may mga buildings sa Pinas na walang 13th floor, may mga hotels naman sa Japan na walang Room 44 or 444. Dear Geisha Kikay, Bakit napakaraming KARASU dito sa Tokyo? Bye Bye Blackbird Dear Blackbird, Natatandaan mo ba yung sinabi noon ni Queen Meldy (yes, she with the 3000 pairs of shoes)? May peraaah sa basuraaah!! Pwes, naniniwala din ang mga uwak (crows o karasu) kay Meldy. Kung saan may basura, doon sila - lalo na kung maraming tirang pagkain ang tinatapon. Sa dami ng mga restaurants dito sa Tokyo, fiesta grande ang mga karasu sa basura nila. Mas mataas pa raw ang IQ ng karasu kaysa sa aso. Meron pa ngang na-spot na mga karasu na sumasakay ng Saikyo line tuwing umaga mula sa bukid ng Saitama patungo sa Tokyo.  After na mag-tabehodai sila dito sa siyudad, umuuwi sila sa gabi na nakaangkas uli sa tren. Over sa pagka-sosi, di ba? Dear Geisha Kikay, Are ninjas still alive? Samurai Girl Dear Muring, Meron kang mga "ninja" na makikita sa mga theme parks katulad ng Nikko Edo Mura, pero fake yan dahil mga actors lang sila na nagbibigay aliw sa mga turista. Kung gusto mong makatagpo ng mga genuine modern-day ninja, punta ka lang sa Kinshicho, Kamata, Koiwa, Roppongi, etc. na kung saan maraming mga Pinoy na overstay. Bibilib ka sa galing nilang mag-disappearing act o tumakas sa gusot kung may maamoy silang pulis. Dear Geisha Kikay, Meron isang kumatok at kailangan ko raw mag-bayad ng NHK TV fee. Do I  have to pay for NHK TV? Ellen Dear Ellen, The official answer is YES.  Ayon sa batas, kailangan mong magbayad ng NHK fee kapag may TV set ka sa bahay, kesehodang nanunood ka man o hindi ng NHK. However, maraming Hapon ngayon ang ayaw nang magbayad ng mga fees na ito dahil sa recent scandals ng NHK involving misappropriation of funds. Kung hindi rin lang sa paggawa ng mga programa ang pupuntahan ng pera, di na lang daw sila magbabayad. Nasa 'yo yon kung ayaw mong magbayad, pero sana ay meron kang tamang razon na base sa prinsipyo. Take note na hindi sapat na razon yung barat. Dear Geisha Kikay, Bakit yung mga ibang Japanese toilet, walang silya? Wondering in Tokushima Dear Mutya ng Tokushima, Di ko yata gets ang tanong mo - yung mga squat-type toilets ba ang tinutukoy mo? Marahil ay marami pa ngang ganung klaseng inodoro diyan sa banda mo ng daigdig, pero sa mga siyudad na naabutan na ng modern technology, kaunti na lang ang squat-type. In fact, standard feature na ngayon yung silya na may "washlet" (shower na pang puwit), at yung iba ay may matching puwit-dryer pa. Ngunit hindi lang sa Japan may squat-type na toilet. Sa mga probinsiya sa Pinas, ni walang toilet, ano? Butas lang sa sahig ang dadatnan mo, darleng... Dear Geisha Kikay, Bakit po kay rami ng mga LOVE HOTELS sa Japan? Maria Clara Dear Claring, Sa liit nang mga bahay dito sa Japan, saan pa kaya magdo-do ang mga tao na hindi sila maririnig o maiistorbo? Di naman uso dito ang magparaos sa mga talahib sa bukid o sa mga sulok-sulok ng Luneta. Actually, hindi malaking stigma sa mga Hapon ang gumamit ng love hotel. Kung sa Pinas ay mga illicit lovers ang pinakamalakas tumangkilik ng mga biglang liko, dito sa Japan ay maraming married couples na gumagamit ng love hotels - dahil nga sa walang privacy sa mga bahay nilang maliit, o kaya'y para magkaroon ng extra spice ang kanilang sex life. Ang bagong tawag pala sa love hotel ay "fashion hotel." Take note, citizens of Pilifins, "fashion" ha, hindi "passion." May-June 2006 Issue: Dear Geisha Kikay, Totoo bang hindi nag-susuot ng underwear (as in panty)  ang mga  Haponesa kapag naka-Kimono sila? Wondering in Kyoto Dear Wonder Woman, Sa mga OL (office ladies) at okusan (housewives) na paminsan-minsan lang sa kanilang buhay na sumuot ng kimono (like once every year or less), malamang ay meron silang mga underwear. Pero sa mga "professionals" kung baga, katulad ng mga mamasan sa ryotei, o mga hostess sa Ginza, o mga models (at siyempre, mga geisha) na halos araw-araw na naka-kimono, most likely ay "no-pan" sila. (As in no panty!) Obvious naman ang dahilan: una, dahil sa hapit ang kimono sa hips at manipis ang fabric na ginagamit, kitang-kita ang panty line mo! Masagwa tuloy tignan, lalo na kung mataba ka at mahilig sa maghipit na panty na di kasya sa 'yo. Parang embutido na nakabalot sa lubid. Yung iba na gustong mag-underwear ay gumagamit ng mga momo-hiki (parang shorts na cotton) para walang lumilitaw. Reason number 2: nasubukan mo na bang mag-CR na naka-kimono? Since the obi is set around the lower waist, mahirap magtanggal ng panty, sa totoo lang!! Hindi mo naman pwedeng baklasin ang obi, dahil di mo na siya mababalik pa nang mag-isa, lalo na sa liit ng toilet booth! The only way is to pull open the front flaps of the kimono and do your thing. Actually, mas bagay talaga sa kimono yung traditional Japanese toilet na squat-type, dahil malaking jama (sagabal) yung lower skirt kung uupo ka pa para mag wee-wee. Dear Geisha Kikay, Bakit po tinawag na bilog ang mga overstayers? Katawan lang ang bilog Dearest Bola-Bola, Open your eyes wide and get ready to answer my questions. Wider ... wider... wider... still wider!... Okay, ready? Ano ang unang letra sa salitang "Overstay"? Ano ang hugis ng letrang 'yon? Gets mo nah? Dear Geisha Kikay, What's so golden about Golden Week? Cristy Dear Cristeta, Kung naghahanap ka ng ginto, pumunta ka sa Dubai o kaya'y sa South Africa dahil sa pangalan lang golden ang Golden Week. Dahil sa mahirap para sa mga typical Japanese salariman na kumuha ng bakasyon o kahit man day-off lang, nakakapagpahinga lang sila sa weekends o kung may official holiday. It so happens that between April 29 and May 5, may apat na holidays sa dikit-dikit, at kung maganda ang tapat nito sa Sabado at Linggo, bakasyon grande ng isang linggo. Ang label na "Golden Week" ay ginawa ng movie theater operators sa Japan bilang marketing device para lumaki ang attendance ng mga sine sa linggong ito. Parang Metro Manila Film Festival tuwing Disyembre sa atin, kung baga. Originally, ang tawag dito ay "Ougon Shuukan" (literally, golden week), attsaka na lang ginawang Ingles para mas sosyal ang dating. At any rate, tapos na siya, kaya kayod ka na lang to death uli sa trabaho hanggang sa susunod na bakasyon grande, which is Obon in August. Dear Geisha Kikay, Gusto po ng asawa ko, ipangalan ng TAEKO ang aming anak na babae. Naaawa lang po ako kapag pumunta siya sa Pinas. Pagtatawanan lang siya at ako. Ano po ang magandang gawin? Distressed in Saitama Dear Distressed, Naku, I sympathize with you! Yan naman kasi ang problema sa mga pumapasok ng international marriages, pero hindi maging international ang utak sa pag-uunawa ng ibang kultura. Meron nga akong kilala na KIKIKO ang pangalan ng daughter, named after the very plastic Princess Kiko - dinagdagan pa ng extra "KI" for effect! Ewan ko ba kung bakit hindi sila makapag-isip ng pangalan na maganda in both languages, katulad halimbawa ng Mayumi o kaya't Mari. Well, ang gawin mo, pumayag ka. Pero only on the condition na ikaw ang magbibigay ng pangalan ng susunod ninyong anak. Sabihin mo na pag lalaki, gusto mo John Ken Pawn para very American kuno ang dating. Pag babae, dapat Couseau Ana para mala-French naman. Tignan mo lang kung di siya matauhan! Dear Geisha Kikay, My Japanese friends would like to visit the Philippines. When is the best month to bring them there? Miss Friendship in Japan Dear Miss Amity (Horrorville), Pilipino ka ba? E di dapat alam mo na ang sagot diyan tungkol sa Pinas. Bakit mo pa ako tinatanong? Next kweschon plis!! Geisha Kikay Dear Geisha Kikay, Why is "WA" (as in "Watashi wa Maria desu.") written in hiragana as "HA"? Nihongo Neophyte Dear Neo, Hmmm... magaling ang batang 'to! Observant, at di basta lang nag-uuto-uto sa mga sinasabi sa kanya! Well actually, hindi lang ang "WA" ang may ganyang problema. Napansin mo na rin siguro na ang "E" (as in "Tawi-tawi e ikimasu") is written in hiragana as "HE", and "O" (as in "Pan de sal o tabemasu") is written using "WO". Ang tawag ng mga Japanese language experts dito sa linguistic quirk na ito ay "hagyou tenko". (Hagyou referring to the ha-he-hi-ho-hu column in the hiragana chart, and tenko meaning "substituted pronunciation".) As early as the late Heian Period (866-1185) ay evident na ang phenomenon na ito, na kung saang iba ang pagbigkas ng isang character doon sa nakasulat. This actually became increasingly common in the Kamakura Period that followed, so much so that there were eventually 2 ways of writing the kana: the historical one with the substitute sound, and the one using characters that reflected the actual sound. Nang natapos ang World War 2, ini-reform ng Japanese government yung Nihongo system para maging standard ito. Lahat ng hiragana ay ginawang "actual sound" (meaning to say, kung ano yung naririning mo, yun ang isulat mo - pwera na lang kung Bisaya ka, dahil iba naman ang "prublima" mo), except sa "WA", "E" at "O" dahil  "auxillary words" (joushi) daw ang mga ito. Huwag mo akong tanungin kung ano yung purpose ng mga joushi sa isang sentence dahil hindi ako linguist, geisha ako! March-April 2006 Issue: Dear Geisha Kikay, What is all these fuzz about White Day, and bakit white of all colors?    Pretty in Pink Dear Pinky, Tekaaa, di ba na-discuss ko na ito last issue?... anyveys...Bakit white? Dahil dalawa lang traditionally ang kulay ng chocolate: dark (or black/brown) at white. Since dark yung binibigay sa mga mhin on Valentine's, e di white na lang ang natitirang kulay para sa mga gherls sa White Day. Mas type mo bang kumain ng chocolate na ginawang apple green o fuchsia ang kulay? Aber? What's the fuzz about White Day?  The three letters familiar to any investment banker: R...O...I..., as in return on invest- ment. Unless na talagang chaka ang pes mo (pangit ka, in ader werds) o masama ang iyong ugali, mag-expect ka ng regalo mula sa mga lalaking KSP na dinulutan mo ng malaking ligaya sa mundo sa pagbigay ng kahit na isang kapirangot na Chocnut nung Valentine's. Pag wala kang natanggap in return, tanggalin mo sila sa listahan ng mga bibigyan mo next year. Ano kamo? Di ka namigay nang chocolate sa Valentine's? Well, in that case, there is ABSOLUTELY no fuzz about White Day as far as YOU are concerned. Ni hindi ka saling cat (pusa). Mag-day off ka na lang on March 14 at magkulong sa bahay. Dear Geisha Kikay, Kay ganda nga ng mga HINA dolls pero hanggang display lang ba ang  mga ito? Hindi ba pwedeng paglaruan like Barbie dolls?   Amazed in Tokyo Dear Tokyo Tuliro, Kung may K (as in kwarta) ka ba, bakit hindi? Traditionally ay pang display lang ang mga Hina dolls dahil uber-mahal ang mga ito. Madalas ay binibili ng mga parents (o mga lolo't lola) para sa kanilang mga small daughters. Naka-pwesto ito sa isang prominent spot sa bahay nila, usually ay may parang hagdan na display stand, at nandoon yung prince & princess complete with their entire court - mga alipores at alalay na taga-silbi. Depending on the quality of the dolls, maaaring lumagpas ng one million yen ang isang full set of dolls. Ang damit ng mga manika kasi ay silk brocade, at ang mga mukha nila ay hand-painted porcelain - por lo tanto, mabilis mabasag. Pero like I said, kung meron kang rich fafa na afford mag-sunog ng pera, go ahead at play ka to death as you wish. Yun lang nga, ang Hina ay di katulad ng walang kamatayang si Barbie na plastic ang anorexic na katawan, kaya di mo siya maipo-pose in acrobatic positions. And of course, di hamak na mas may refinement at elegance kaming mga traditional na Oriental byutis, di katulad ni Barbie na sa kada labas ng bagong modelo ay palaswa ng palaswa ang hitsura na kalos mukha na siyang cheap prosti. Dear Geisha Kikay, Totoo ba na ang April 4 ay araw ng mga bading sa Japan? Caught in Between Dear In Between, Lowkah ka talaga! Oo, totoo, pero "official" holiday lang yan only among the badings. Ang March 3 (3/3) kasi ay Hina Matsuri (or Girls' Day).  Ang May 5 (5/5) naman ay Kodomo no Hi (also known as Boys' Day). So, ano pa ba ang mangyayari sa 4/4? Hi, Geisha! Nabasa ko ang kolumn nyo, and nasiyahan talaga ako. Thanks, you really make me merry. Ang tanong ko po eh yung... bakit nag-bo-boxer shorts ang karamihan sa Hapon? Nahihirapan tuloy ako bumili ng brief underwear.   Best wishes, DVanilla. Hi rin sa 'yo, Vans! Hindi lang sa Japan nauuso ang boxer shorts. Pati sa Pinas, mas marami na yata ang mga teen-agers na boxer shorts ang gamit instead of briefs. Tulad din sa ibang damit, cyclical kasi ang fashion - nagrerebelde ang mga kabataan sa naunang heneras-yon. Nung panahon ng mga lolo natin ay karsonsilyo ang gamit nila. Pagkatapos yung mga anak nila (na mga age 50's to 60's ngayon) ay nag-shift sa briefs dahil mas modern daw yon. Ang standard wear nila ay yung puting "Jockey" na nakabalot pa sa tela ang waist garter, at merong fly-opening na reverse Y ang korte.  Di ko nga maintindihan kung effective talaga yung fly, dahil mahirap siguro ilabas doon ang birdie unless na super dyutay si mhin... just wondering. Ang generation naman na sumunod ay briefs pa rin ang suot, pero mas sexy na ang style, inspired by icons like Richard Gere sa American Gigolo at John Travolta sa Saturday Night Fever. Naging makulay ang mga underwear, nagkaroon ng iba-ibang cut - merong low waist, may high leg, may bikini, may tanga, may T-back, etc. Nauso din ang designer under-wear na siyang naka-stitch sa waistband ang Calvin Klein o Polo o kung sino man. Pagkatapos ay dumating ang bagong millenium at nauso yung mga jeans na halos nasa hips na yung belt line - in short, pinapakita na yung kalahati ng underwear. Marami tuloy ang nag-shift sa boxer shorts dahil mas bagay doon sa bagong fashion. Among the Japanese, may image kasi na mas hindi "iyarashii" (lewd or vulgar) ang boxer shorts kaysa sa "non-traditional" briefs. Yung ordinary white briefs naman kasi ay "dasai" (baduy) ang dating. So someone who wants to be fashionable but decent will most likely choose boxer shorts. From a practical point of view, mas presko ang boxer shorts dahil mas may ventilation. For couples who have difficulty in having children because of low sperm counts, may mga duktor na nag-aadivse na mag-boxer shorts si husband dahil mas effective daw ang sperm production at lower temperatures. Ang problema lang sa boxer shorts ay kung Dakota (as in dako, or huge) ang mhin at mahilig sa mahigpit na pantalon, kita ng buong mundo kung kanan o kaliwa ang kargada niya. Ang solution diyan ang mga boxer shorts na parang brief ang cut. Merong ample support si Junior, at the same time ay wala pang USP (unsightly panty line) na madalas lumilitaw pag brief ang gamit. Of course, this is assuming that you have this happy problem... dear geisha kikay, ask q lng poh kng pede kong mg.trnsfer ng collge d2 s jpan? frm.khullette dir khlt, 1st f ol, nka-cphne k b? bkt yta ang tpd mng gmmit ng ltra? as 4 ur qstion: yes, pwde kng mg-trnsfr. as lng as u flfll  d rqrmnts, bkt ndi? its a free wrld. un lng nga, mdugo ang rqrmnts. unlss u fnd an englsh prgrm, lhat ng klse d2 ay cndctd in Japnse - so u nid a cnsdrbly hi lvl nihongo: hndi lng speak, kundi rid n write dn. only a few skuls will have an englsh prgrm, n d courses r usully vry lmtd. u will also nid 2 pass d vry cmptitive ntrance xams (gven in japnse) f u r strting as a frshmn. f u r plnning 2 trnsfr mdway, u will nid 2 either hve ur philpn units accredited or sit 4 a qualifying xam or both, dpnding on d skul. dis s easier sed dan done. since d japnse universities do not generally have a high rgrd 4 RP skuls, dey r nt likely 2 accpt d units u have alredy earned - spcially 4 math n science. unless u r really gud n math, mahihirapn ka d2 - ang mga calclus crses n collg levl s pinas, tnu2ro na d2 s hi skul. At any rate, my suggestion is that you learn to spell correctly first, dahil kung sa ganyang spelling mo i-submit ang application mo, kahit na eskwela sa Burkina Faso hindi ka tatanggapin. But then again, you can always try a special school for children with language learning disabilities. January-February 2006 Issue: Happy New Year sa inyong lahat! Dahil bago ang taon, bago din ang graphics ng kolumn ni Geisha Kikay, courtesy of editor Dennis. Pati si Godzilla daw ay di kaya ang lawak ng lagim na kinakalat ni Geisha Kikay, kaya naka-extra ang malaking butiki bilang homage kay yours truly! O siya na, on with the show... Dear Geisha Kikay, Anong say mo kay Sayuri sa movie na "Memoirs of A Geisha"? Ganoon din ba ang dinanas mo sa buhay? Chika lang. Dearest Chika, Di hamak na mas may K ako kaysa kay Zhang Zhyi. Na-sight mo ba yung mga pores at freckles sa pes (face) niya sa mga eksenang wala siyang funda (foundation)? Puwes, si Geisha Kikay, kahit na supin (as in, walang make-up), flawless!! AKO ang tunay na Asian byuti. Next kweschon please... Dear Geisha Kikay, Bakit po ba sakang daw ang mga Hapon? Eh ang asawa ko, hindi naman. Melanie Dear Contented with your long-legged, Bakit nga kaya...? Siguro ay dahil maraming sakang doon sa mga sundalong Hapon na bumulabog sa Pilipinas noong WW2. Mas na-e-exaggerate pa nang husto sa lakad nilang siga na bukaka ang paa habang swaying side to side. Naukit tuloy sa kaisipang Pinoy na sakang ang mga Hapon. Ang isang theory ko ay dahil inaangkas at tinatali ang mga sanggol na Hapon dati sa likod ng mga ina. Napwe-pwersa tuloy ang mga binti ng bata habang lumalaki ito at nagiging sakang. Ngunit noon yon! Ngayon ay mas marami ang pike, lalo na sa mga Haponesa. Mas maganda daw ang lakad pike pag nakasuot ng kimono, mukhang mas delicate daw. Pero kahit na nakapantalon o naka-skirt sila, ganun pa rin sila maglakad - meaning to say na marami talaga ang may problema sa posture o bone formation. (Para sa mga nako-confuse: ang sakang ay bow-legged, yung parang parenthesis ang mga paa pag nakatayo. Ang pike naman ay knock-kneed, yung mag-kadikit ang mga tuhod na naguumpugan habang naglalakad.) O, since mahihilig kayo sa mga racial questions, eto, sagutin ninyo: bakit ang mga Pinay, maitim ang singit. Haber??!? Dear Geisha Kikay, Your write-up on circumcision was wonderful and thought-provoking. Pero worried pa rin ako sa anak kong lalaki. Baka kasi siya pagtawanan sa Pinas pag big boy na siya... Concerned Mother Dear Concerned Mother, To cut or not to cut, that is the question...  Well, saan mo ba ipapalaki ang anak mo? Kung dito siya sa Japan, obviously ay hindi niya kailangan magpa-circumcise dahil pare-pareho lang sila ng kanyang mga ka-klase. Kung sa Pinas naman,  depende kung sa siyudad o sa bukid. Sa mga eskwelahan kasi sa Maynila at ibang siyudad, lalo na sa mga exclusive o Catholic schools, hindi uso na magkasamang nakahubad ang mga bata, kaya di rin naman makikita ng classmates niya. Sa mga super-layo na probinsya kung saang sabay naliligo sa ilog o batis ang mga bata, pulos hindi pa rin tuli ang mga yan. By the time na magpatuli na sila kay Mang Pedro & his mahiwagang itak with matching dahon ng bayabas, nagbibinata na sila at di na nagpapakitaan ng ari, kaya wala ring makakaalam. Walang culture of nudity ang mga Pinoy. Mga super-prude tayo. Kahit na yung mga macho kuno, naka-tuwalya sa locker room pag magpa-palit ng brief! So unless na exhibitionist yung anak mo, there is practically no situation in which he has to show himself nude. At the end of the day, what is important is not kung tuli siya o hindi, but rather, whether your big boy is really a very BIG boy! Dear Geisha Kikay, Season of love na naman at magfe-February na! Pero hindi ko type ang Valentine's sa Japan. Bakit babae ang nagbibigay ng chocolate dito? Back home, ako ang inuulanan ng rosas at tsokolate. Venus Dearest Venus, Ang sisihin mo diyan, yung chocolate company na Mary's Chocolate. Sila ang Mary's Chocolate. Sila ang may pakana diyan sa pagbibigay ng chocolate sa mga mhin. Actually, unang na-introduce ang Valentine's Day sa Japan noong 1936 pa, by Morozoff, isang confectionery sa Kobe, pero nag-flop ito. In 1958, sinubukan naman ng Mary's ang magbenta ng Valentine's chocolates. Nakatanggap ng card mula sa Paris ang anak ng may-ari. Nagbibigayan daw ang mga French ng fleurs et chocolat tuwing Valentine's. Ang hindi niya na-realize ay sa mga romantically involved lang ito. Gumawa sila ng "Valentine's Day Sale" sa pwesto ng Mary's sa Isetan Shinjuku. Ayon, matumal tuloy at tatlong piraso na worth 170 yen lang ang nabenta nila. Sa susunod na taon, gumawa sila ng bagong gimmick. Naglabas sila ng chocolate na hugis-puso, at may slogan pa na ang Valentine's daw ay "the only day sa taon na pwedeng magtapat ng pagmamahal ang mga babae sa lalaki." In short, parang leap year - pwedeng aggressive ang babae, pipikutin kita. Aba, kumagat ang mga Haponesa, at tumaas ng 30% ang annual sales ng Mary's. Siyempre, di magpapahuli ang mga ibang kumpanya, at sumabak na rin ang Morinaga sa trend na ito. Para makabenta pa nang mas marami pang chocolate, nagpakulo ang mga chocolate makers na dapat daw bigyan ng babae ang lahat ng mga lalaki sa buhay niya (tatay, boss, co-worker, etc) bilang sign of goodwill & respect - doon pinanganak ang "giri choco" (obliga-tion chocolate). Yung tunay niyang mahal ay bibigyan naman ng very expensive "honmei" chocolate. Ang mga lalaki naman, pag naka-tanggap ng chocolate ay dapat mag-return ng regalo one month later. Kung isang matamis na "Oo!" ang sagot niya sa girl, give siya ng white chocolate, kaya "White Day" ang official label ng March14. Kung tutuusin, mas fair dito sa Japan. Sa Pinas, ang mga magagandang katulad ko lang ang pinagpapalaan sa Valentines. Pero dito, kahit na ang mga chaka (pangit) ay may chance na tumiba. Ika nga nila, kung may tinanim, may aanihin. Give ka to death ng kahit na murang chocolate sa Valentine's, at babalik sa 'yo na lagpas doble ang halaga one month later. Talo ang bangko sa interest! Baka may magkamali pang magbigay ng white chocolate - e di happy ka pa! ----------------------------------------------------------------- November-December 2005 Issue: By the time lumabas ang issue na ito ay Christmas fever na sa Japan. Nakakaloka talaga ang bongga ng mga Christmas displays sa mga tindahan, walang sinabi ang Pinas. Pero take note na hindi bansang Kristiano ang Japan - work to death ka pa rin on Dec. 25 dahil ordinary day ito ditrils. Ito na rin ang panahon para lumingon sa taong nakaraan at gumawa ng New Year's resolutions. Puwes, ito ang resolution ni Geisha Kikay: maging tutuo at pranka sa pagsagot ng mga tanong ninyo, no matter how controversial. As always, Geisha Kikay will approach all topics without hypocrisy and with your welfare in mind, pero siyempre, with matching taray! ----------------------------------------- Dear Geisha Kikay, Di ba sabi niyo, the right way to wear a kimono is left lapel over the right lapel? E bakit yung photo nyo last issue, baliktad yata? Yours truly, Geisha Kikay Dear Kikay, Korek ka diyan sa puna mo, Tita Kiks!! Actually, tama yung suot ko, pero nang ini-layout na ni Editor Dennis ang photo, ni-reverse niya dahil mas feel niya na nasa left side yung paypay. Ayon, sabit tuloy... Dear Geisha Kikay, I have been celebrating Christmas for so many years in Japan pero hindi ko po talaga gets ang meaning or significance ng Christmas tree tsaka Christmas cake dito. White Christmas Dear Whitey, Yung significance ng Christmas Tree, tanungin mo kay George Bush, dahil tulad din nating mga Pinoy, sa mga Kano nila nakuha ang tradisyon na ito. Pero dahil sa mahina ang utak ni Bush Junior, I'm sure na di nya alam na kinopya lang yan ng mga Amerikano mula sa mga Germans (where the Christmas tree started in the early 1500s), na siya namang galing sa mga Egyptians bago pa pinanganak si Kristo. Ang unang Christmas cake on the record in Japan is during the Meiji Era, in 1910. Ang korte nito ay plum cake na may powdered sugar sa ibabaw - halos pareho sa walang kamatayang fruit cake sa Pinas na ginagawa na lang yatang door stopper pag di maubos sa dami. (Halos lahat ng ma-kausap ko ay isinusuklam ang fruit cake, pero bakit kaya patuloy pa rin ang mga Pinoy na mamigay nito tuwing Pasko? Recycled kaya from last year?) Yung Christmas cake na madalas nyong makita ngayon (sponge cake na may puting icing at strawberries, also called "deko- reshon ke-ki" in Nihon-go) ay sinimulan ng Fuji-ya Bakery in 1950 bilang marketing gimmick para palakihin ang kanilang benta. Bumabangon pa lang ang Japan mula sa hirap ng WW2, at may rationing ng asukal at flour, kung kaya't ang cake ay isang luxury food for special occasions only. Nag-advertise ang Fujiya na "Christmas tradi-tion" daw ang kumain ng Christmas cake kasama ang pamilya tuwing Christmas eve, at naniwala naman ang madlang Hapon. In the 1960s & 70s, halos lahat ng salari-man na humahangad maging ulirang ama ay umuuwi on Dec. 24 na may bitbit na puting cake. Ngunit noon yon. Today, mas jaded na ang mga batang Hapon, at imbis na family-event ang Christmas, ginagamit na lang ito bilang pagkaka-taon na makipag-do ang mga makakating babae at lalake sa mga love hotels. Nakaka-miss din ang pana-hon na mas may innocence ang mga tao, di ba? (Bonus info: ang Fujiya din ang unang nangbenta ice cream soda at ice cream sundae sa Japan way back in the 1910s pa. O di va, marami kayong nage-gets kay Geisha Kikay?) Dear Geisha Kikay, Bakit po napakatahimik ng New Year celebration dito sa Japan? Lonesome Cowboy Dear Mr. Lonely, Dahil hindi uso ang watusi, triangulo, sinturon ni Hudas, labintador, torotot, lata ng Ligo na nakatali sa bumper ng kotse, at sinusunog na gulong na goma dito sa Japan. Kung isipin mo, diyan sa paputok lang naman nagiging maingay ang bagong taon sa atin. (Kaya payapa din ang emergency rooms ng mga ospital dito at walang nagpapakabit ng putol na daliri.) Ang New Year dito ay mas introspective. Sama-sama ang mga pamilya na manood ng TV habang kumakain ng osechi ryori, then dadalaw sila sa mga templo para maga-pray, at yung iba ay aantayin ang unang sikat ng araw ng bagong taon. Uber-effect sa pagka-Zen, kung baga... Kung di mo matiis ang pagka-lonesome boy mo, go ka to a friendly Buddhist temple near you at itapat mo ang tenga mo sa kampana. Tignan lang natin kung di ka mabingi sa ingay ng bell na papatunugin ng 108 times from midnight!! Dear Geisha Kikay, Bakit supot ang mga Hapon? Born Free Dear Born Free, Dahil pinanganak ang lalaki na supot. In short, walang mhin na "born free". Actually, the correct question should be: bakit tuli ang mga Pinoy? Sorry to disappoint Pinoys who think na sila palagi ang de-facto standard, pero alam mo ba na ang mga tuli ay MINORITY sa mundo? Yes darleng, of the 2.65 billion males in the world, only 18% (487 million) are circumcised. Sa 18% na ito, 88 million are Americans, 13 million are from Canada, UK, New Zealand & Australia, 315 million are Muslims, and 71 million are from other parts of the world, including Jews and Pinoys. If we assume that 90% of the men in our 80+ million population are tuli, that's 36 million physically traumatized Pinoy males violated for no valid reason! Nagkapagtataka nga kung saan galing ang kaugaliang ito, dahil ang mga Kastila naman na nagdala sa atin ng Catholic religion ay mga supot! (Did anyone ever check kung tuli si Rizal? ... just asking!) Iba't-iba ang dahilan kung bakit nagpapa-tuli ang lalaki. Ang isang major reason ay relihyon. Required ito sa mga Muslims at sa mga Jews (pero take note na sila pa yung magkaaway). Ang mga Jews kasi ay naniniwala lang sa Old Testament. Negated na ang requirement for circumcision sa New Testament, kaya di na kailangan magpatuli ang mga Katoliko. Paniwala rin dati na mas sanitary daw ang tuli. Yan ang dahilan kung bakit tinuro ng mga British ang circumcision sa mga Americans in the late 1800s, pero today, hindi na routinely circumcised ang mga sanggol na lahi ni Queen Elizabeth. In fact, marami na ngayong duktor ang pumapayo against circumcision dahil walang proven medical benefits ito at nata-traumatize lang ang baby. Pag hindi naligo ang isang mhin, kahit na kapunin mo iyan ay madumi pa rin! Sa Pinas, madalas ay nagiging isang rite of passage ang pagpapatuli. Ang mga nagbibinata ay pinapapunta kay Mang Pedro, chop-chop with an itak, pagkatapos ay babalutin sa dahon ng bayabas. Nagiging lalaki daw ang mga bata after this. Minsan nga ay simbolo pa ito nang pagka-macho ng kalalakihang Pilipino, dahil better lovers daw ang mga tuli. Pero kwidaw ka, the opposite is true! Recent studies show na mas sensitive ang mga supot dahil hindi palaging lantad sa mundo ang mga genital nerve cells nila - hindi desensitized, in other words. In fact, sinimulan ang circumcision in the 1800s sa Europe para mabawasan ang sexual lust ng lalaki at para din i-discourage ang masturbation ng mga teenagers. Speaking from very extensive personal experience, Geisha Kikay assures you na walang visible difference sa sexual performance between supot and tuli. Actually, mas enjoy nga yung supot, dahil meron kang "something extra" na pwedeng paglaruan. Exciting di ba? ----------------------------------------- And so, Geisha Kikay closes 2005 with a bang! Power-up ang byuti natin in 2006 with more controversial questions and scandalous answers - kaya tuloy-tuloy lang kayo sa pagpadala ng mga tanong. Remember, wala si Geisha Kikay kung wala kayo... 'charing! ----------------------------------------- September-October Issue: Salamat naman at medyo nabawasan na ang init ng panahon. Minsan kasi ay parang mas mainit pa ang summer dito sa Japan kaysa sa Pinas! At salamat din na may mga nag-send in ng questions (according to Editor)! Mabuti na lang at meron din palang nagbabasa ng Jeepney Press bago gawin itong pambalot ng pandesal! Ika nga ni Tita Susan (Sonora aka Roces), "nakakataba ng puso"... 'charing! Sassoku de gozaimasu ga ... on to this issue's Q&A: ----------------------------------------- Dear Geisha Kikay, Alin po ba talaga ang tama at ako'y litung-lito: NIPPON o NIHON? Which is which? Confused Confucius Dear Confused, Pareho silang nangangahulugang "Japan", pero may difference in nuance. In modern Japanese, ang ginagamit sa ordinary situations ay "Nihon" - katulad ng Nihonjin or Nihongo. Before and during WW2, ang "Nippon" naman ang madalas ginamit, kaya hanggang ngayon ay meron pa ring mga lolo at lola na ang tawag sa kanilang sarili ay Nipponjin. Today, ang "Nippon" ay sadya nilang ginagamit kung feeling nationalistic sila. Kaya sa mga soccer games laban sa ibang bansa, "Nip-pon! Nip-pon!" ang cheer na naririnig ninyo. "Nippon" din ang nakatatak sa uniforms ng mga national sports teams. Meron din mga may toyong politicians na humihirit na "ware ware Nip-ponjin" (tayong mga Hapon) sa mga speeches nila laban sa South Korea o China - in short, naghahanap ng away! Minsan ay meron kang mga maririnig na mga Pinay na nagmamarunong mag-Nihongo at gumagamit ng "Nippon", siguro ay nahawa sa mga biyenan nila. Mga 'day, tigilan nyo yan dahil weird kayo tignan - parang mga wartime collaborators tuloy ang arrive (dating) nyo!! ----------------------------------------- Dear Geisha Kikay, Seven years na po kaming kasal, ngunit hanggang ngayon ay wala pa rin kaminganak. Paano po ba ang magka-anak? from Desperately Seeking Susan Dear Desperado, E DI MAG-DO! Isang beses lang ang Immaculate Conception, at matagal nang nabigay kay Mary of Nazareth ang karangalang 'yon. Kaya ang natitira na lang na natural way sa inyo ay ang mag-sex! Kahit ano pa man ang sinabi ng lola mo sa 'yo nung bata ka pa para di ka lumaking alembong, hindi totoo na mabubuntis ka dahil hinawakan niya ang kamay mo!! Pero kwidaw ka tita, hindi rin daw maganda kung sobra naman ang do. Kung sa tingin mo ay tama naman ang ginagawa ninyo, magpunta sa ospital at magkonsulta kung sino sa inyo ang may diperensiya. Depende sa resulta, iba rin ang mga alternatives na iri-recommend ng duktor. Ngayon, kung mayamang mayaman at talagang mayaaaaman kayo ng asawa ninyo, available po ako for adoption... ----------------------------------------- Dear Geisha Kikay, Masama ba itong word na JAPAYUKI? Maruchan Dearest Maring, Sasagutin sana kita ng "but of course, daaahling!" pero ayaw kong gumawa ng moral judgement. Lahat tayo ay may kanya-kanyang sitwasyon sa buhay, at hindi fair na husgaan ko ito ng basta-basta. Noong poor to the bones pa ang Japan in the Meiji era (1860s~), pinapadala ang mga dalagang Haponesa (usually from Kyushu) sa China and Southeast Asia para magbenta ng katawan. These girls were referred to as "karayuki-san" (from "Kara e yuku" - papunta sa China). By 1900, lagpas 5000 na ang dami nila, at sila daw ang naging No. 3 export earner ng Japan. They were, in a way, considered "heroes" dahil sa sacrifice nila upang mabuhay ang pamilya nila. Pero ang stance ng Japanese government ay mas malupit - sa primero ay dead-ma ang mga officials sa existence nila, then later on ay kinahiya sila at pinagbawalan ng tuluyan. From the 1980s, ang mga foreign women naman ang nagsimulang pumunta dito in large numbers para sa sex industry - ang tawag sa kanila ay "japayuki". There is no doubt as to the meaning of the word: mga pumupunta sa Japan (girl, boy or otherwise) para magbenta ng katawan. Now, whether this word is good or bad depends on how you view prostitution. At the very least, we can fairly say na hindi siya nakakabuti sa image ng Pinas. Disclaimer: Please take note na hindi prosti ang geisha, ha!?! ----------------------------------------- Dear Geisha Kikay, Pinagsabihan ako ng biyenan ko na huwag daw itutusok ang mga chopsticks sa pagkain. Laging Sinasabon Dear Ajax, Dapat ka ngang sabunin!  Itusok mo na ang chopsticks sa buhok mo, huwag lang sa tasa ng kanin o pagkain. Nagmumukha kasi itong incense sticks na inaalay sa patay! Kahit na hate mo ang mader-in-law mo, naghahanap ka ng malaking away! ----------------------------------------- Dear Geisha Kikay, In the news recently ang mga malalakas na bagyo, pero ano po ba ang difference ng typhoon sa hurricane? Hagibis Dear Hagibis, Spelling! Next kweschon plis... ----------------------------------------- Dear Geisha Kikay, Bakit hurricane ang tawag kay Katrina, e parang bagyo lang naman siya sa Pinas? Gone with the Wind Dear Gone with the Wind, Ang kukulit ninyo! O sige na nga... Ang hurricane at typhoon ay parehong tropical cyclone na lagpas 75 miles per hour ang lakas ng hangin - in short, bagyo nga! Pag ang bagyo ay nagsimula sa Atlantic Ocean, Caribbean Sea, at Gulf of Mexico, o kaya'y sa parte ng Pacific Ocean to the east of the International Dateline, ang tawag sa kanya ay hurricane. Pag ang bagyo ay nagmula naman sa western part ng Pacific Ocean, China Sea o sa Indian Ocean, siya ay typhoon. Ang bagyo ay kumukuha ng buwelo mula sa mainit na tubig (above 26.5C) ng dagat. Dahil sa mas mainit ang tubig sa bandang Pinas kaysa sa Atlantic, usually ay mas malakas at madalas ang typhoon kaysa sa hurricane. Pero warning lang sa mga mhin, walang tatalo sa lakas ng bagyo na nagmumula sa init ng ulo ni Misis tuwing nagloloko si Mister. ----------------------------------------- O sige, till next issue muli. In the meantime, padala lang kayo ng padala ng mga tanong! Address to:  mail@jeepneypress.com